https://www.innews.az/uploads/news/2026-05/_innews_de7e8fcbbe94168d890ffb2e6_o.jpg
18 may – Beynəlxalq Muzeylər Günü münasibətilə Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Arxeologiya Tədris-Tədqiqat Mərkəzi, Tarix fakültəsi və Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun birgə təşkilatçılığı ilə “Arxeoloji irs və muzeylər” mövzusunda silsilə elmi tədbirlər uğurla həyata keçirilib. Tədbirlər arxeoloji irsin qorunması, muzeyşünaslığın müasir istiqamətləri, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi və tələbələrin praktik biliklərinin inkişaf etdirilməsi məqsədini daşıyıb.
Silsilə tədbirlərin ilk mərhələsi 14 may 2026-cı il tarixində BDU-nun Tarix fakültəsində təşkil olunan elmi seminarla başlayıb. Seminarın moderatoru, BDU Arxeologiya Tədris-Tədqiqat Mərkəzinin Bioloji antropologiya elmi-tədqiqat laboratoriyasının elmi işçisi Məhruzə Yusifli arxeoloji irsin öyrənilməsində multidissiplinar və müasir metodların rolundan bəhs edib.
Daha sonra BDU Tarix fakültəsinin dekanı, professor İbrahim Zeynalov belə elmi tədbirlərin tələbələrin tədqiqat bacarıqlarının inkişafında mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, Universitet rəhbərliyinin gənc tədqiqatçıların fəaliyyətinə daim xüsusi diqqət ayırdığını qeyd edib.
Arxeologiya və Etnoqrafiya kafedrasının müdiri, professor Tarix Dostiyev isə çıxışında Azərbaycanın zəngin arxeoloji irsinin qorunması və öyrənilməsi prosesində muzeylərin mühüm rolundan danışıb. Professor nəzəri biliklərin çöl tədqiqatları, muzey işi və praktik fəaliyyətlə birləşdirilməsinin gələcək arxeoloqlar üçün vacibliyini xüsusi vurğulayaraq, Qobustan qayaüstü təsvirlərinin yalnız Azərbaycanın deyil, ümumbəşəri mədəni irsin bir hissəsi olduğunu qeyd edib.
Seminar çərçivəsində Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun əməkdaşları tərəfindən müxtəlif mövzularda elmi məruzələr təqdim olunub. Qoruğun aparıcı elmi işçisi Sevinc Şirinli “Qobustan qayaüstü incəsənətinin sənədləşdirilməsi” mövzusunda çıxış edərək son illərdə Qobustan ərazisində aparılan elmi tədqiqatlar, beynəlxalq əməkdaşlıqlar və yeni qeydə alınmış qayaüstü təsvirlər haqqında ətraflı məlumat verib. Elgün Pirverdiyev “Mədəni irs və rəqəmsallaşdırma” adlı təqdimatında Qobustan abidələrinin rəqəmsal sənədləşdirilməsi, 3D modelləşdirmə texnologiyaları və müasir elmi yanaşmalar barədə danışıb. Məruzədə rəqəmsal texnologiyaların mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsindəki rolu xüsusi qeyd olunub. Qoruğun aparıcı elmi işçisi Nuranə Həsənova isə “Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunda muzey kolleksiyalarının sənədləşdirilməsi” mövzusunda çıxış edib. Təqdimatda muzey fondlarının qeydiyyatı, inventarlaşdırılması və son illərdə həyata keçirilən rəqəmsallaşdırma işləri haqqında ətraflı məlumat verilib.
Seminar tələbə və müəllim heyətinin aktiv müzakirələri, qarşılıqlı fikir mübadiləsi və sual-cavab sessiyası ilə davam edib. Tədbirin sonunda BDU Tarix fakültəsinin Elmi işlər üzrə direktor müavini Kəmalə Nəcəfova çıxış edərək arxeoloji tədqiqatlarda müasir metodların tətbiqinin vacibliyindən danışıb və Qobustan abidələrinin öyrənilməsi sahəsində əldə olunan nailiyyətlərin digər elmi istiqamətlər üçün də nümunə təşkil etdiyini vurğulayıb.
Silsilə tədbirlərin növbəti mərhələsi mayın 15-də Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunda təşkil olunub. Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin tələbələri üçün keçirilən bu proqram çərçivəsində elmi məruzələr, muzeylə tanışlıq və xüsusi sahə ekskursiyası baş tutub.
Tədbirin açılış mərasimində Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun direktoru Vüqar İsayev bu cür birgə təşəbbüslərin gənclərin mədəni irsə marağının artırılmasında və elmi əməkdaşlığın inkişafında mühüm rol oynadığını bildirib. BDU Arxeologiya Tədris-Tədqiqat Mərkəzinin direktoru Aslan Qasımov isə tələbələrin nəzəri biliklərini real arxeoloji mühitdə tətbiq etmələrinin onların peşəkar hazırlığı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib.
Qobustanda keçirilən elmi sessiyada bir sıra aktual mövzular üzrə təqdimatlar dinlənilib.
Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun mətbuatla iş üzrə mütəxəssisi Vəfa Hüseynova “Muzeylərin təbliğində media və kommunikasiyaların rolu” mövzusunda çıxış edərək müasir dövrdə sosial media və rəqəmsal kommunikasiya vasitələrinin muzeylərin tanıdılması və ictimaiyyətlə əlaqələrinin gücləndirilməsindəki rolundan danışıb.
BDU Arxeologiya Tədris-Tədqiqat Mərkəzinin Bioloji antropologiya elmi-tədqiqat laboratoriyasının elmi işçisi Məhruzə Yusifli “İnsan mənşəyinin rekonstruksiyasında qədim DNT (aDNA) analiz metodlarının tətbiqi” mövzusunda təqdimatla çıxış edib. O, paleogenetik analizlərin qədim insan populyasiyalarının öyrənilməsindəki rolunu, qədim DNT nümunələrinin laborator işləmə prinsiplərini və bu metodların arxeologiyada yaratdığı yeni elmi imkanları izah edib.
Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun elmi işçisi Fidan Vəliyeva “Muzeylər və innovativ texnologiyalar” adlı çıxışında virtual reallıq (VR), artırılmış reallıq (AR) və 3D modelləşdirmə texnologiyalarının müasir muzeyçilikdə tətbiqindən bəhs edib. O, innovativ texnologiyaların ziyarətçilərdə daha canlı və interaktiv tarixi təəssürat yaratdığını vurğulayıb.
BDU Arxeologiya Tədris-Tədqiqat Mərkəzinin direktoru Aslan Qasımov isə “Bəndovan keramikası: Xəzər dənizi sularına qərq olmuş mədəniyyətin izləri” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Təqdimatda Xəzər dənizi suları altında qalmış orta əsr Bəndovan yaşayış yerindən aşkar edilmiş keramika nümunələrinin texnoloji xüsusiyyətləri, dekorativ elementləri, regional ticarət əlaqələri və sualtı arxeologiyanın spesifik problemləri barədə ətraflı məlumat verilib.
Elmi sessiyalardan sonra tədbirin praktiki hissəsi təşkil olunub. Tələbələr əvvəlcə Qobustan qoruğunun muzeyi ilə tanış olaraq arxeoloji materialların sənədləşdirilməsi, qorunması və nümayiş etdirilməsi prosesi barədə əyani məlumat əldə ediblər. Daha sonra Böyükdaş dağının yuxarı səki hissəsinə təşkil olunan sahə ekskursiyası zamanı tələbələr qayaüstü təsvirləri və qədim yaşayış izlərini təbii tarixi landşaft daxilində müşahidə etmək imkanı qazanıblar.
Tədbirin sonunda Bakı Dövlət Universiteti ilə Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu arasında gələcək elmi əməkdaşlıq, tələbə təcrübə proqramları, birgə seminarlar və multidissiplinar arxeoloji layihələrin həyata keçirilməsi perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
