https://www.innews.az/uploads/news/2026-02/_innews_14a7338761eb2cf3601e86c0c_o.jpg
Neft və qaz sektorunda iqtisadi təsir adətən iri həcmli investisiyalar, hasilat göstəriciləri və satış rəqəmləri əsasında ölçülür. Lakin müstəqil enerji analitiklərinin fikrincə, layihələrin real iqtisadi dayanıqlığı çox zaman ictimaiyyətə açıq olmayan, lakin strateji əhəmiyyət daşıyan qərarlarla formalaşır. Bu yanaşma sənayedə “səssiz iqtisadiyyat” anlayışı ilə xarakterizə olunur.
Sənaye müşahidəçiləri bildirirlər ki, Şahdəniz-2 layihəsində tətbiq edilən texniki və təşkilati yanaşmalar “səssiz iqtisadiyyat”ın bariz nümunəsidir. Burada söhbət əlavə investisiyalardan və ya yeni avadanlıq alınmasından deyil, mövcud resursların daha səmərəli və strateji şəkildə idarə olunmasından gedir.
Müstəqil mənbələrin qiymətləndirməsinə görə, Şəhanə Musayeva-Mustafayevanın təşəbbüsü ilə qəbul edilən qərarlar layihədə texniki xidmət proseslərinə yanaşmanı əsaslı şəkildə dəyişib. Zahirdə sadə görünən bu qərarlar əməliyyat xərclərinə, reaksiya müddətinə və risklərin idarə olunmasına birbaşa təsir göstərib.
Enerji sektorunu izləyən ekspertlər vurğulayırlar:
“Səssiz iqtisadiyyatın əsas üstünlüyü ondadır ki, o, əlavə büdcə tələb etmədən əhəmiyyətli maliyyə nəticələri yaradır. Şahdəniz-2 təcrübəsi bunu açıq şəkildə sübut edir.”
Analitik hesablamalara əsasən, texniki proseslərin daha rasional qurulması nəticəsində layihədə təxminən 2 milyon ABŞ dolları həcmində qənaət əldə olunub. Bu qənaət əsasən vaxt itkilərinin azaldılması, logistika xərclərinin optimallaşdırılması və istehsal risklərinin minimuma endirilməsi hesabına formalaşıb.
Sənaye ekspertləri qeyd edirlər ki, bu tip qərarlar ənənəvi maliyyə hesabatlarında ayrıca maddə kimi əks olunmasa da, layihənin ümumi gəlirliliyinə və uzunmüddətli dayanıqlığına ciddi təsir göstərir. Məhz bu səbəbdən “səssiz iqtisadiyyat” yanaşması iri enerji layihələrinin idarə edilməsində getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Müstəqil analitiklərin fikrincə, Şahdəniz-2 layihəsində formalaşan bu yanaşma təkcə lokal deyil, regional miqyasda da idarəetmə düşüncəsinə təsir edib. Digər layihə operatorları üçün bu təcrübə bir daha göstərib ki, bəzən ən böyük iqtisadi dəyər yüksək səslə elan edilən investisiyalarda deyil, düzgün və vaxtında verilmiş texniki-strateji qərarlardadır.
Xəyalə Məmmədova
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
