https://www.innews.az/uploads/news/2022-12/_innews_c17eb3c8c249780fce8116cd1_o.jpg
Ötən yazımda qardaş Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəvəti və Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə bir qrup jurnalistin növbəti zəngin Anadolu səfəri haqda məlumat vermişdim. 15-18 noyabr tarixlərini əhatə edən bu səfərdə Azərbaycandan başqa Serbiya, Rumıniya, Bolqarıstan, Makedoniya, Qazaxıstan, Qırğızıstan və s. ölkələrdən gəlmiş bir sıra aparıcı jurnalist, müstəqil blogerlər iştirak edirdilər.
Birinci yazımda Sivasda gördüklərimizi və yaşadıqlarımızı qısa da olsa siz dəyərli oxucularımla təəssürat formasında bölüşməyə çalışdım. Bu dəfə isə səfərin növbəti hissəsi – Ərzincan haqda bəzi qeydlərimi sizinlə bölüşəcəm.
Öncədən də qeyd etdiyim kimi, səfər marşrutu İstanbuldan başlamışdı. Bir gün İstanbulda qaldıqdan sonra Sivasa yola düşmüşdük. Burdan sonra isə yolumuz Ərzincana idi.
Ərzincan turumuz ilk olaraq bölgənin Kemaliyyə qəsəbisndən başladı. Yerli əhali buranı tolerantlıq nümunəsi kimi də təqdim edir. Belə ki, burada gəzintimiz 1865-ci ildə inşa edilən erməni kilsəsindən başladı. Hazırda bu tarixi abidə Kemaliye Etnoqrafiya Muzeyi kimi də fəaliyyət göstərməkdədir. Muzeydə yerli əhaliyə məxsus maddi-mədəniyyət nümunələri sərgilənir. Xüsusiyyətcə özəl muzey olmasına baxmayaraq, burada əhalinin təşəbbüsü ilə eksponatlar toplanıb. Əhali tərəfindən bölgədən tapılan nadir tapıntılar, tarixin izlərini özündə əks etdirən dəyərli əşyalar muzeyə təqdim olunur. Abidənin alt mərtəbəsində parça sexi fəaliyyət göstərir. Qadınların çalışdığı bu sexdə pambıq iplərdən müxtəlif növ məhsullar hazırlanır.
HAŞİYƏ: Kilsənin tikintisi zamanı baş verən hadisə türk millətinin tolerantlığına bariz nümunədir. Kilsə burada yaşayan ermənilərin təşəbbüsü ilə tikilməyə başlayıb. Lakin tikintinin başlamasından az müddət keçdikdən sonra pulları qurtarıb və işlər yarımçıq dayandırılıb. Vəziyyətin belə olduğunu görən bölgənin müsəlman əhalisi lazım olan məbləği toplayaraq kilsənin tikintisinin başa çatmasını təmin edib.
Sonra daha da maraqlı və diqqətçəkən bir məkanda olduq. Kemaliye Hacı Ali Akın Yüksek Meslekokulunda (Peşə məktəbi) yerləşən Ali Demirsoy Təbiət Tarixi Muzeyində bir-birindən maraqlı eksponatlarla qarşılaşdıq. Belə ki, 1600-dən çox müxtəlif növ heyvanların, böcəklərin, eləcə də bölgəyə məxsus mineral daşların nümunələri burada turistlər üçün sərgilənir. Muzey bələdçisinin bildirdiyinə görə, yeni tapılan bir çix eksponatlar hazırda işlənmə mərhələsindədir və yaxında onlar da muzeyə təqdim olunacaq.
HAŞİYƏ: Muzeydə gördüyümüz bir eksponatın maraqlı tarixçəsi var. Bələdçinin vurğuladığına görə, bölgə uşaqları fil istəyiblər. Qəsəbə rəhbərləri bu haqda Hindistana məktubla xahiş edirlər. Hindistanın baş naziri Cəvahirləl Nehru uşaqlara məktubla cavab yazaraq buraya bir fil göndərir. Məktubda yazılır: “Əziz uşaqlar. Sizə bir Hindistan fili göndərirəm. Bu mənim hədiyyəm deyil, daha çox hind uşaqlarının sizlərə göndərdiyi bir xatirədir. Fil ilə birlikdə bütün Hindistan uşaqlarının sevgi və xoş arzuları da gəlir. Fil çox böyük və qüvvətli bir heyvandır. Fəqət cüssəsi qədər də ağıllı və xoş təbiətlidir. Əgər yaxşı münasibət görərsə, uşaqlarla oynamağı sevir. Göndərdiyimiz filin Türkiyədə dostlar qazanacağını və oranı evi kimi hiss edəcəyini ümid edirəm. Sevgilərimlə, Cəvahərləl Nehru”. Fil öldükdən sonra isə onun qalıqları xatirə olaraq bu müzeydə saxlanılır.
Təbiət muzeyindən sonra həmkarlarla birlikdə qəsəbənin daha bir ecazkar hissəsində olduq. Fərat çayının qollarından biri olan Qarasu çayı boyunca uzanan Qaranlıq Kanyonda (yarğanı) qayıqla gəzinti baş tutdu. Çayın hər tərəfi hündür və əzəmətli qayalarla əhatə olunduğu üçün günəş şüasının az düşməsi səbəbindən bura yerli əhali tərəfindən Qaranlıq Kanyon adlandırılır. Bu ecazkar mənzərəni 8 km boyunca müşahidə etmək olur.
Səhər tezdən başlayan bu unuzudlmaz səyahətin yorğunluğunu bizim üçün təşkil edilən nahar süfrəsi ətrafında müzakirələrlə çıxarmağa çalışdıq. Nahardan sonra Dörtyolağzı Belediyyə Hamamı adlanan tarixi abidəni ziyarət etdik. Daha sonra bu abidənin qarşısında yerləşən su dəyirmanı növbəti dayanacağımız oldu. Yerli əhali keçmiş ənənəni bu gün də davam etdirərək burada buğdadan un almaqla dəyirmanın fəaliyyətini davam etdirir. Yolboyu qəsəbəni gəzərkən Ethem ağa Ali Necati Qonaq Evi, Mədəniyyət evi və Muzey kimi tarixi abidələrlə də tanış olmaq imkanımız oldu. Ətrafda isə qəsəbənin aşağı və yuxarı hissəsinə aid məscidlərin minarələri bu tarixi bölgəyə xüsusi gözəllik verirdi.
Əziz oxucular! Növbəti yazılarımda bu əsrarəngiz bölgənin tarixi və təbiət abidələri haqda ayrı-ayrılıqda geniş məlumatları sizin diqqətinizə çatdıracam.
Bəhruz Məmmədov
Bakı – İstanbul – Sivas – Ərzincan – İstanbul - Bakı
15 - 18 noyabr 2022-ci il
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
