https://www.innews.az/uploads/news/2026-08/_innews_e6ecce5ae52030a9b8e6f991d_o.jpg
Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstana dövlət səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər, imzalanan sənədlər və mətbuata verdiyi bəyanatlar Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin mahiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Çolpon-Ata görüşü göstərdi ki, Bakı ilə Bişkek arasındakı əlaqələr artıq təkcə dostluq və strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində deyil, ortaq maraqlara, qarşılıqlı etimada və uzunmüddətli siyasi baxışa əsaslanan müttəfiqlik müstəvisində inkişaf edir. Bu səfər eyni zamanda türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın daha da dərinləşdiyini, ortaq iradənin real layihələr və konkret qərarlarla möhkəmləndiyini bir daha təsdiqlədi.
Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq” fikri səfərin əsas siyasi mesajına çevrildi. Bu, sadəcə diplomatik ifadə deyildi. Dövlət başçısı açıq şəkildə göstərdi ki, müttəfiqlik çətin günlərdə bir-birinin yanında olmaq, beynəlxalq təşkilatlarda vahid mövqedən çıxış etmək, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və regional inkişaf məsələlərində qarşılıqlı dəstəyi təmin etmək deməkdir. Məhz buna görə də Azərbaycan və Qırğızıstan münasibətləri bu gün qarşılıqlı hörmətə söykənən nümunəvi əməkdaşlıq modeli kimi diqqət çəkir.
Səfərin iqtisadi nəticələri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun kapitalının iki dəfə artırılaraq 200 milyon dollara çatdırılması tərəflərin iqtisadi əməkdaşlığa strateji yanaşmasının göstəricisidir. Bu qərar yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması, birgə investisiya layihələrinin genişləndirilməsi, məşğulluğun artırılması və iqtisadi əlaqələrin daha da möhkəmlənməsi üçün ciddi imkanlar açır. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Fondun fəaliyyəti uğurlu olduqca onun maliyyə imkanlarının gələcəkdə daha da artırılması mümkündür.
İssık-Kul gölünün sahilində Azərbaycan dövlətinin maliyyəsi hesabına inşa olunan və “Baku Resort & Spa” adını daşıyan ilk beşulduzlu mehmanxananın açılışı isə iqtisadi əməkdaşlığın rəmzinə çevrildi. Bu layihə göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə enerji ixrac edən ölkə deyil, həm də regionda iri investisiya layihələri reallaşdıran, dost ölkələrin inkişafına töhfə verən iqtisadi güc mərkəzidir. “Bakı” adını daşıyan bu kompleks əslində Azərbaycanın etibarlı tərəfdaşlıq siyasətinin və qardaş xalqlara münasibətinin canlı təcəssümüdür.
Humanitar əməkdaşlıq istiqamətində əldə olunan nəticələr də xüsusi məna daşıyır. Ağdam rayonunda Qırğızıstanın dəstəyi ilə inşa edilən və “Manas” adını daşıyan məktəb təkcə təhsil müəssisəsi deyil, Qarabağın bərpasında türk həmrəyliyinin rəmzidir. Eyni zamanda Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin və parkının yaradılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının salınması, qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsi xalqlarımızın ortaq tarixi, dili və mədəni köklərinin dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmlənməsində nə qədər mühüm rol oynadığını nümayiş etdirir.
Çolpon-Atada qəbul edilən Bəyannamə və imzalanan çoxsaylı sənədlər Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərdi. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət görüşlərinə tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməsi isə ölkəmizin regionun geosiyasi və geoiqtisadi proseslərində artan rolunun beynəlxalq səviyyədə qəbulunun bariz nümunəsidir. Bu qərar Azərbaycanın artıq yalnız Cənubi Qafqazın deyil, bütövlükdə türk dünyasının strateji gündəliyinin formalaşmasında mühüm söz sahibinə çevrildiyini təsdiqləyir.
Bu dövlət səfərinin diqqətçəkən məqamlarından biri də Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstanda nümayiş etdirilən yüksək ehtiram və səmimiyyətlə qarşılanması oldu. Rəsmi qarşılanma mərasimindən tutmuş keçirilən bütün tədbirlərədək göstərilən münasibət təkcə Azərbaycan dövlətinə deyil, həm də Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi prinsipial, müstəqil və ardıcıl siyasətə verilən yüksək qiymətin ifadəsi idi. Bu münasibət son illərdə Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun əhəmiyyətli dərəcədə artmasının, ölkəmizin regional və qlobal proseslərdə etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilməsinin daha bir təsdiqinə çevrildi.
Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasının ali dövlət təltifi – birinci dərəcəli “Manas” ordeni ilə təltif olunması isə səfərin ən mühüm siyasi hadisələrindən biri oldu. Eyni zamanda Prezident Sadır Japarovun Azərbaycanın ən ali dövlət mükafatı – “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi iki dövlət arasında münasibətlərin ən yüksək etimad səviyyəsinə yüksəldiyini göstərən rəmzi və tarixi addım kimi yadda qaldı. Belə ali dövlət mükafatlarının qarşılıqlı təqdim olunması diplomatik protokoldan daha böyük məna daşıyır. Bu, xalqlar arasında qardaşlığın, liderlər arasında qarşılıqlı etimadın və ortaq gələcək baxışının siyasi ifadəsidir.
Əslində Çolpon-Atada yaşananlar daha böyük bir reallığı nümayiş etdirdi. Bu gün Prezident İlham Əliyev təkcə Azərbaycanın dövlət başçısı kimi deyil, türk dünyasında sözünə etibar edilən, təşəbbüsləri diqqətlə izlənilən və qərarları regional proseslərə təsir göstərən siyasi lider kimi qəbul olunur. Son illər Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət, iqtisadi gücünün artması, COP29 kimi qlobal tədbirlərə ev sahibliyi etməsi, sülh gündəliyində oynadığı fəal rol və Türk Dövlətləri Təşkilatında irəli sürdüyü təşəbbüslər ölkəmizin beynəlxalq çəkisini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Qırğızıstanda Prezident İlham Əliyevə göstərilən yüksək ehtiram da məhz bu artan nüfuzun, Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi qazandığı hörmətin və dövlət başçısının beynəlxalq siyasi nüfuzunun göstəricisi kimi dəyərləndirilməlidir.
Çolpon-Atadan yüksələn mesajlar bir daha göstərdi ki, Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətləri artıq iki dövlət arasındakı əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Bu münasibətlər türk dünyasının siyasi həmrəyliyini gücləndirən, iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirən və ortaq gələcək naminə yeni inkişaf modeli formalaşdıran strateji müttəfiqliyə çevrilir. Prezident İlham Əliyevin bu dövlət səfəri bir daha sübut etdi ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi uzaqgörən xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq mövqelərini möhkəmləndirməklə yanaşı, türk dünyasının birliyinə və həmrəyliyinə də yeni məzmun və yeni dinamika qazandırır.
Elnarə Akimova
Milli Məclisin deputatı,
YAP İdarə Heyətinin üzvü,
Filologiya elmləri doktoru
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
