https://www.innews.az/uploads/news/2026-05/_innews_98300364a6bc669052271d2e8_o.jpg
Dünyada təxminən 3 milyard insanın qeyri-adekvat mənzil şəraiti ilə üzləşdiyi bir vaxtda, 13-cü Ümumdünya Şəhər Forumu (WUF13) çərçivəsində keçirilən “One UN Roundtable” müzakirəsi BMT sistemi və inkişaf tərəfdaşları arasında daha güclü koordinasiyanın mənzil probleminin həlli və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə (SDG-lər) nail olunması prosesini necə sürətləndirə biləcəyini gündəmə gətirib.
Mənzil artıq tək sektor məsələsi deyil
Sessiyada BMT rezident koordinatorları, müxtəlif BMT qurumları, yerli hökumətlər və inkişaf tərəfdaşları bir araya gəlib. Müzakirələrdə vurğulanıb ki, mənzil təkcə şəhərsalma problemi deyil — o, yoxsulluğun azaldılması, iqlim dayanıqlılığı, səhiyyə, ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi imkanlarla birbaşa bağlı qlobal inkişaf prioritetidir.
İştirakçılar “inteqrasiya” anlayışını əsas söz kimi önə çəkiblər. Qeyd olunub ki, mənzil siyasəti maliyyə, iqlim fəaliyyəti, mobillik, ərzaq sistemləri və əsas xidmətlərlə birlikdə, sektorlararası koordinasiya ilə həyata keçirilməlidir.
BMT daxilində rekord iştirak və koordinasiya
Sessiya WUF tarixində BMT sisteminin ən geniş iştirak etdiyi tədbirlərdən biri olub — 1000-dən çox BMT nümayəndəsi və 14 yüksək səviyyəli rəhbər WUF13-də iştirak edib.
Müzakirələr həmçinin “lokallaşma” və çoxsəviyyəli idarəetmənin vacibliyini vurğulayıb. Şəhərlər və mənzil siyasəti SDG-lərin həyata keçirilməsində əsas sürətləndirici faktor kimi qiymətləndirilib.
Anacláudia Rossbach çıxışında bildirib:
“Biz bu çağırışlara cavab vermək üçün sistemli fəaliyyətə və ölkələrlə daha güclü əməkdaşlığa ehtiyac duyuruq.”
O əlavə edib ki, BMT rezident koordinator sistemi milli prioritetləri yerli icra ilə birləşdirir və planlaşdırma, maliyyə, məlumat və icranı əlaqələndirməyə kömək edir.
Mənzil, iqlim və əsas xidmətlər
United Nations Environment Programme rəsmisi Elizabeth Maruma Mrema bildirib ki, mənzil iqlimdən ayrı düşünülə bilməz:
“Biz mənzili iqlim dayanıqlılığından ayıra bilmərik.”
Onun sözlərinə görə, binalar qlobal karbon emissiyalarının təxminən 34%-ni təşkil edir və 2040-cı ilə qədər iqlim riskləri 167 milyondan çox insanı təsir edə bilər. O, ekoloji dayanıqlı tikinti, güclü tikinti qaydaları və ictimai maarifləndirmənin vacibliyini vurğulayıb.
Food and Agriculture Organization nümayəndəsi Zhimin Wu isə mənzil və ərzaq təhlükəsizliyi arasında sıx əlaqəyə diqqət çəkib:
“Şəhərlər dünya ərzağının təxminən 70%-ni istehlak edir.”
O, şəhərsalmanın ərzaq sistemləri, nəqliyyat və infrastrukturla birlikdə inteqrasiya olunmuş şəkildə planlaşdırılmasının vacibliyini bildirib.
SDG-lərin lokallaşdırılması: mənzil vasitəsilə inkişaf
Sessiyanın əsas mövzularından biri SDG-lərin yerli səviyyədə tətbiqi olub. Vurğulanıb ki, qlobal çağırışlar yerli icra tələb edir və buna görə milli hökumətlər, şəhərlər və icmalar arasında koordinasiya gücləndirilməlidir.
Local2030 Coalition bu inteqrasiyanın praktik nümunəsi kimi göstərilib.
Sebastien Vauzelle bildirib:
“Mənzil universal bir böhran və universal bir məsələdir.”
O əlavə edib ki:
“Əgər mənzil böhranına cavabı sürətləndirirsinizsə, bütün SDG-ləri də sürətləndirirsiniz. Çünki dam olmadan nə layiqli işdən, nə təhsildən, nə də su və enerji xidmətlərindən danışmaq mümkündür.”
Gələcək istiqamət
Sessiyada Hindistan, Misir, Türkiyə, Meksika, Banqladeş və Cənubi Afrika kimi ölkələrdən nümunələr təqdim olunub. Bu təcrübələr inteqrasiya olunmuş planlaşdırma, yerli məlumat sistemləri, iqlimə davamlı mənzil və çoxsəviyyəli idarəetmənin əhəmiyyətini göstərib.
İştirakçılar yekdilliklə bildiriblər ki, mənzil böhranı tək bir qurum və ya sektor tərəfindən həll edilə bilməz. Bunun üçün BMT sistemi, hökumətlər, yerli idarəetmə orqanları, vətəndaş cəmiyyəti, akademiya və özəl sektor arasında güclü əməkdaşlıq vacibdir.
WUF13-ün Bakıda davam etdiyi bir vaxtda “One UN Roundtable” göstərdi ki, mənzil artıq təkcə sosial məsələ deyil — o, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə aparan əsas katalizatorlardan biridir və inteqrasiya olunmuş yanaşmalar daha dayanıqlı, inklüziv və yaşana bilən şəhərlərin qurulmasında həlledici rol oynayır.
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
